115 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Một địa danh, hai cột mốc

Trong suốt hành trình ra đi tìm đường cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành - sau này là lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh, chặng dừng chân tại Hong Kong (Trung Quốc) tuy không dài nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Hong Kong là nơi Người tổ chức Hội nghị hợp nhất và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng nước nhà.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Hong Kong và Macau Lê Đức Hạnh trả lời phỏng vấn nhân dịp 115 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước. (Ảnh: Xuân Vịnh/TTXVN)

Trong suốt hành trình ra đi tìm đường cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành - sau này là lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh, chặng dừng chân tại Hong Kong (Trung Quốc) tuy không dài nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đây là nơi Người tổ chức Hội nghị hợp nhất và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng nước nhà.

Theo phóng viên TTXVN tại Hong Kong, nhân kỷ niệm 115 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911-5/6/2026), phóng viên TTXVN tại Hong Kong đã có cuộc trao đổi với Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Hong Kong và Macau Lê Đức Hạnh, cùng ông Lý Minh Hán - nhà nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, người từng làm cố vấn cho bộ phim “Nguyễn Ái Quốc ở Hong Kong.”

Cuộc trò chuyện xoay quanh thời gian hoạt động cách mạng của Bác tại đây, đặc biệt là sự kiện thành lập Đảng và cuộc đấu tranh ly kỳ thoát khỏi nhà tù thực dân.

Tổng Lãnh sự Lê Đức Hạnh cho biết, trong cuộc đời hoạt động cách mạng vĩ đại của Bác, Hong Kong gắn liền với hai cột mốc lịch sử. Đầu tiên là vào đầu năm 1930 tại Cửu Long, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đã diễn ra, mở ra con đường đúng đắn cho cách mạng Việt Nam đi từ giành độc lập, thống nhất đến công cuộc đổi mới ngày nay.

Cột mốc thứ hai là giai đoạn từ năm 1931 đến 1933, khi Người mang bí danh Tống Văn Sơ, bị thực dân Anh bắt giữ.

Cuộc đấu tranh pháp lý để thoát khỏi sự giam cầm tại Hong Kong không chỉ thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ và ý chí kiên cường của Người, mà còn chứng minh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam đã cảm hóa, nhận được sự ủng hộ của những người yêu chuộng công lý trên thế giới.

Dưới góc nhìn của một nhà nghiên cứu, ông Lý Minh Hán khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập ở Hong Kong chính là thành tựu kiệt xuất của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Một trong những di sản vô cùng quý báu mà Người để lại nơi đây chính là nhân cách, phẩm giá và lý tưởng cao đẹp. Chính "bộ lọc" nhân cách ấy đã cảm hóa được các quan chức cấp cao, luật sư và cả những người quản ngục, khiến họ đứng ra giúp đỡ Người một cách vô tư, nhiệt tình.

Không chỉ gia đình luật sư Loseby, mà ngay cả vợ chồng Phó Thống đốc Hong Kong khi đó là ngài Thomas Southon và bà Stella Benson cũng dành tình cảm đặc biệt cho người tù Tống Văn Sơ ngay từ lần đầu gặp mặt. Họ đã tìm mọi cách để bảo vệ, giúp đỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh hai lần thoát khỏi nhà tù thực dân để an toàn trở về với Quốc tế Cộng sản.

Hiện nay, Hong Kong vẫn còn một số địa điểm ghi dấu ấn của Người. Theo Tổng Lãnh sự Lê Đức Hạnh, đây không chỉ là những “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ người Việt, đặc biệt là giới trẻ, mà còn là cầu nối hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Hong Kong.

Tiêu biểu là nhà tù Victoria, nơi từng giam giữ Bác, nay được chính quyền sở tại cải tạo thành khu di tích Tai Kwun thu hút rất đông du khách quốc tế. Tại đây vẫn lưu giữ một số hiện vật, tài liệu về thời gian lưu lại của nhà cách mạng Hồ Chí Minh.

Ngoài ra còn có vườn hoa Tống Vương Đài - nơi có tảng đá di tích gần sân vận động Kai Tak, địa điểm gắn liền với sự kiện thành lập Đảng.

Để gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử này, thời gian qua, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Hong Kong và Macau đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực.

Năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 135 năm ngày sinh của Bác, Tổng Lãnh sự quán đã trao tặng Ban quản lý di tích Tai Kwun cuốn sách “Vụ án Nguyễn Ái Quốc ở Hong Kong 1931-1933” bản tiếng Anh.

Hàng năm, cơ quan đại diện đều tổ chức lễ dâng hoa tại Tai Kwun, thăm xà lim trưng bày hiện vật và tổ chức các đoàn viếng thăm khu vực Tống Vương Đài.

Trong thời gian tới, Tổng Lãnh sự quán mong muốn tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, bảo tàng, trường đại học và doanh nghiệp du lịch hai bên để đẩy mạnh quảng bá qua các buổi tọa đàm, triển lãm tư liệu và các tour du lịch về nguồn.

Bà Lê Đức Hạnh nhấn mạnh, thế hệ trẻ Việt Nam, đặc biệt là các lưu học sinh tại Hong Kong, chính là những "đại sứ văn hóa" gánh vác vai trò quan trọng trong việc tiếp nối tình hữu nghị này.

Việc thế hệ trẻ chủ động tìm hiểu lịch sử, tham gia các hoạt động tưởng niệm tại Tai Kwun hay Tống Vương Đài sẽ giúp bồi đắp lòng tự hào dân tộc, đồng thời mở ra các cơ hội hợp tác mới với thanh niên bản địa trong các lĩnh vực thời đại như trí tuệ nhân tạo, phát triển xanh và kinh tế số.

Nhắn nhủ tới thế hệ trẻ, nhà nghiên cứu Lý Minh Hán bày tỏ sự vui mừng khi ngày càng có nhiều người trẻ Việt Nam sang Hong Kong học tập và làm việc.

Ông chia sẻ: "Đây là cơ hội tuyệt vời để các bạn trực tiếp tham quan, tìm hiểu các địa danh lịch sử - điều hữu ích hơn bất kỳ trang sách giáo khoa nào. Hãy nhìn vào hoàn cảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi bị giam cầm, khi bị thẩm vấn hay lúc lâm bệnh nặng tại nhà tù Victoria.

Ngay cả trong nghịch cảnh, đất nước và nhân dân vẫn luôn ở trong tim Người. Khi gặp khó khăn trong cuộc sống hiện đại, người trẻ hãy soi vào ý chí kiên cường của Bác để vượt qua, học cách 'uống nước nhớ nguồn' và sống xứng đáng với những di sản quý báu mà Người đã để lại tại mảnh đất này".