Phát triển đối ngoại tương xứng với tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước đặt ra những đòi hỏi mới đối với công tác đối ngoại.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước đặt ra những đòi hỏi mới đối với công tác đối ngoại.

Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng đã thể hiện bước phát triển quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng khi xác định đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, giữ vai trò tiên phong trong tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng không gian phát triển cho đất nước. Những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết tiếp tục làm rõ định hướng phát triển đối ngoại Việt Nam trong giai đoạn mới.

Từ thành tựu đối ngoại đến yêu cầu của thời đại

Nhìn lại chặng đường gần 40 năm đổi mới của đất nước, có thể khẳng định công tác đối ngoại đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Từ một đất nước từng chịu bao vây, cấm vận, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia trên thế giới, xây dựng mạng lưới quan hệ đối tác ngày càng rộng mở, tham gia sâu rộng vào các thể chế đa phương và trở thành thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Đối ngoại đã góp phần quan trọng giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc; tranh thủ nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước; đồng thời không ngừng nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam.

Những thành tựu đó là kết quả của việc kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; thực hiện nhất quán chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.

Tuy nhiên, thế giới đang bước vào thời kỳ chuyển biến sâu sắc. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng đan xen; những biến động về kinh tế, khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đang làm thay đổi sắc cục diện thế giới, tạo ra cả thời cơ và thách thức mới đối với các quốc gia.

Trong bối cảnh đó, đối ngoại không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn môi trường hòa bình hay xử lý các mối quan hệ quốc tế, mà cần chủ động mở rộng không gian phát triển, góp phần tạo dựng các động lực tăng trưởng mới và nâng cao vị thế đất nước. Chính yêu cầu của thực tiễn đã đặt ra đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới tư duy đối ngoại, phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của đối ngoại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước

Ngày 19/5/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng. Nghị quyết đã thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng về công tác đối ngoại trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về nhiệm vụ bảo vệ và phát triển đất nước.

Điểm nổi bật của Nghị quyết số 06-NQ/TW là sự phát triển mạnh mẽ về nhận thức đối với vị trí, vai trò và sứ mệnh của đối ngoại trong giai đoạn mới. Trước hết, nghị quyết xác định mục tiêu phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. Đây không chỉ là yêu cầu về mở rộng quan hệ quốc tế mà còn là yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả và tầm ảnh hưởng của đối ngoại Việt Nam.

Đặc biệt, Nghị quyết số 06-NQ/TW khẳng định đối ngoại và hội nhập quốc tế là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; xác định đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”. Đây là sự phát triển quan trọng trong tư duy lý luận của Đảng. Đối ngoại không còn là nhiệm vụ riêng của ngành ngoại giao mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp và người dân.

Một điểm nhấn có ý nghĩa chiến lược khác là việc đề cao tinh thần tự chủ chiến lược và tự cường; bảo đảm lợi ích quốc gia-dân tộc. Trong thế giới đầy biến động hiện nay, giữ vững độc lập, tự chủ và bảo đảm lợi ích quốc gia-dân tộc chính là nền tảng để Việt Nam phát triển bền vững và chủ động thích ứng với mọi biến chuyển của tình hình quốc tế. Tự chủ chiến lược không chỉ là kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ còn là năng lực làm chủ vận mệnh quốc gia, chủ động lựa chọn con đường phát triển phù hợp với điều kiện của đất nước. Đi liền với đó là tự cường dân tộc, phát huy tối đa nội lực để tạo nền tảng vững chắc cho hội nhập và hợp tác quốc tế.

Nghị quyết số 06-NQ/TW cũng đề ra một số định hướng lớn trong thời gian tới, bao gồm phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong ngăn ngừa nguy cơ, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở rộng không gian phát triển mới cho đất nước; nâng cao trách nhiệm và đóng góp của Việt Nam vào việc giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế; nâng tầm vị thế quốc gia thông qua phát huy sức mạnh mềm văn hóa và nguồn lực kiều bào; xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, ngang tầm nhiệm vụ chiến lược trong kỷ nguyên mới.

Năm định hướng lớn cho đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW (ngày 11/6/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm rõ những nội dung cốt lõi của nghị quyết.

Nhấn mạnh sự phát triển của Việt Nam không thể tách rời sự phát triển của khu vực và thế giới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng kết hợp chặt chẽ, hiệu quả sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, nội lực với ngoại lực là điều kiện tiên quyết để đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, việc lần đầu tiên xác định đối ngoại là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên" bên cạnh quốc phòng, an ninh là bước phát triển lớn trong tư duy lãnh đạo của Đảng. Theo đó, đối ngoại không chỉ là công cụ tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển mà còn trở thành phương thức quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước; góp phần nhận diện, ngăn ngừa và hóa giải các nguy cơ từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước xác định năm định hướng lớn cho công tác đối ngoại trong thời gian tới.

Định hướng thứ nhất là phát huy vai trò tiên phong trong giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, kiến tạo cục diện quốc tế thuận lợi cho đất nước. Trong điều kiện tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa ngày càng trở nên quan trọng. Đối ngoại cần chủ động nhận diện nguy cơ, xử lý hiệu quả các thách thức, góp phần ngăn ngừa xung đột và tạo dựng môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển đất nước.

Định hướng thứ hai là đưa đối ngoại trở thành động lực mở ra không gian phát triển mới. Đây là yêu cầu mang tính đột phá. Đối ngoại phải gắn kết hữu cơ với tiến trình phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, góp phần thu hút các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Làm rõ hơn yêu cầu này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nhiệm vụ chuyển mạnh từ “ngoại giao bảo vệ không gian phát triển” sang “ngoại giao kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”. Điều đó đòi hỏi đối ngoại không chỉ dừng lại ở việc thu hút nguồn lực mà phải chủ động tham gia tạo dựng các động lực phát triển mới, thúc đẩy ngoại giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số và chuyển đổi xanh.

Định hướng thứ ba là chủ động tham gia và đóng góp trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế, nâng cao vai trò và vị thế của Việt Nam tại các cơ chế đa phương. Từ vị thế tham gia tích cực, Việt Nam từng bước nâng cao năng lực đề xuất sáng kiến, đóng góp giải pháp và tham gia định hình các cơ chế hợp tác quốc tế phù hợp với lợi ích quốc gia-dân tộc và lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Định hướng thứ tư là nâng tầm vị thế quốc gia tương xứng với tầm vóc lịch sử, bản sắc văn hóa và vị thế của đất nước. Đây là định hướng mang đậm dấu ấn của một quốc gia đang vươn mình mạnh mẽ. Bên cạnh sức mạnh kinh tế, quốc phòng và khoa học-công nghệ, cần phát huy hiệu quả sức mạnh mềm văn hóa, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, kết nối nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, qua đó góp phần lan tỏa các giá trị Việt Nam đến với thế giới.

Định hướng thứ năm là xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, ngang tầm nhiệm vụ chiến lược trong kỷ nguyên mới. Đây vừa là mục tiêu, vừa là điều kiện để thực hiện thành công các nhiệm vụ đối ngoại. Một nền ngoại giao hiện đại đòi hỏi đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy chiến lược sắc bén, trình độ chuyên môn cao và khả năng thích ứng với môi trường quốc tế không ngừng thay đổi.

Hiểu sâu, làm đúng, làm đến nơi đến chốn, làm có hiệu quả

Để những định hướng lớn của Nghị quyết số 06-NQ/TW trở thành hiện thực, điều quan trọng nhất là tổ chức thực hiện hiệu quả. Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phương châm: “Hiểu sâu, làm đúng, làm đến nơi đến chốn, làm có hiệu quả”.

Theo đó, các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị cần khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình hành động, kế hoạch công tác gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng ngành, từng địa phương và từng lĩnh vực.

Cùng với đó, cần tiếp tục đổi mới cơ chế phối hợp liên ngành, nâng cao hiệu quả kết nối giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh, kinh tế, văn hóa, khoa học-công nghệ và các lĩnh vực khác; xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ.

Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, “quán triệt nghị quyết là để hành động, hành động để tạo chuyển biến, chuyển biến để mang lại kết quả thực chất”. Thành công của Nghị quyết số 06-NQ/TW không chỉ được đo bằng số lượng chương trình hay kế hoạch hành động được ban hành, mà bằng những chuyển biến cụ thể trong hiệu quả công tác đối ngoại, trong khả năng tranh thủ các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển đất nước và trong việc nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Với những định hướng chiến lược rõ ràng, tư duy đổi mới mạnh mẽ và quyết tâm chính trị cao của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 06-NQ/TW sẽ góp phần xây dựng nền đối ngoại phát triển tương xứng với tầm vóc lịch sử, bản sắc văn hóa và vị thế ngày càng cao của đất nước, phục vụ đắc lực mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

Nguồn: baoangiang