Coi trọng phản biện để kiểm soát quyền lực - Bài 2: “Xây” và “chống” trong phản biện, kiểm soát quyền lực (Tiếp theo và hết)

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ là: Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ. Tăng cường kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước; tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực; củng cố niềm tin, sự gắn bó của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa...

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ là: Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ. Tăng cường kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước; tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực; củng cố niềm tin, sự gắn bó của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa...

Phản biện để hiến kế, kiến tạo, xây dựng

Với quan điểm xuyên suốt lấy “xây” để “chống” trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ sinh thái phản biện trong Đảng, hệ thống chính trị và đời sống xã hội cũng phải nhất quán quan điểm lấy “xây” để “chống”. Khi tham gia phản biện, dù là ai, ở đâu, phản biện nội dung gì, phản biện theo cách nào... cũng phải xuất phát từ động cơ trong sáng, phục vụ lợi ích quốc gia, dân tộc, phục vụ quyền lợi của nhân dân.

Ảnh minh họa: kiemsat.vn

Trong xây dựng và chỉnh đốn Đảng, phản biện là để góp phần làm cho chủ trương, đường lối, chính sách được ban hành đúng, trúng và sát yêu cầu thực tiễn. Sau thành công tốt đẹp của Đại hội XIV, nhiệm vụ của toàn Đảng lúc này là phải nhanh chóng đưa nghị quyết đi vào cuộc sống bằng những chương trình, kế hoạch hành động tổng thể và cụ thể. Phản biện giúp chúng ta nhìn rõ những bất cập, điểm nghẽn, hạn chế trong triển khai nghị quyết để cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Đảng vào thực tiễn nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành, từng địa phương, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp... Trong kiểm soát quyền lực, phản biện giúp chúng ta phát hiện sớm các biểu hiện lạm quyền, độc đoán, lợi ích nhóm, chồng chéo, lãng phí... từ đó điều chỉnh hành vi quyền lực ngay từ khi các biểu hiện suy thoái mới manh nha. Phản biện xây dựng, bên cạnh cái tâm trong sáng, động cơ không vụ lợi, đòi hỏi chủ thể phản biện phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ chuyên môn phù hợp và tinh thần trách nhiệm cao. Người phản biện không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra cái sai, cái dở, cái hạn chế, mà quan trọng hơn là từ những điều đó phải có tiếng nói hiến kế, góp phần kiến tạo giải pháp. Khi phản biện được thực hiện với động cơ trong sáng, vì lợi ích chung sẽ trở thành nguồn lực quan trọng giúp Đảng nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu lực, hiệu quả cầm quyền trong bối cảnh mới.

Chống lợi dụng phản biện và né tránh phản biện

Song song với việc khuyến khích phản biện, cần kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện lợi dụng phản biện để phục vụ động cơ cá nhân, đấu đá nội bộ, hạ bệ lẫn nhau hoặc tiếp tay cho các luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch. Những kiểu “phản biện” gieo rắc hoài nghi, gây mất đoàn kết nội bộ cần được nhận diện rõ và xử lý nghiêm minh. Một trong những thách thức trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay chính là những hành vi lợi dụng không gian mạng, lợi dụng môi trường dân chủ và tự do ngôn luận để tuyên truyền chống phá Đảng, chống phá chế độ. Thủ đoạn phổ biến của chúng là núp bóng “phản biện”, “đấu tranh” để thực hiện các chiến dịch tuyên truyền công kích, nói xấu, bôi đen hình ảnh lãnh đạo Đảng, Nhà nước; phủ nhận, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Diện mạo của truyền thông “bẩn” trên không gian mạng trước, trong và sau Đại hội XIV của Đảng cho thấy, việc lợi dụng phản biện xã hội để gieo rắc tâm lý hoài nghi, gây mất đoàn kết nội bộ, đánh vào niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước... do các phần tử cơ hội thực hiện, diễn biến ngày càng tinh vi. Các đối tượng này thường sử dụng chiêu bài so sánh, đối trọng, đối đầu... trong bình luận, đánh giá về công tác cán bộ của Đảng để tạo uy tín giả, tạo niềm tin giả nhằm lèo lái dư luận đi theo cái bẫy dân túy. Cái gọi là “phản biện”, “đấu tranh vì tương lai dân tộc”..., hoàn toàn không phải là phản biện mà thực chất là những con bài đầy toan tính trong thao túng nhận thức, lũng đoạn tâm lý xã hội...

Để có một hệ sinh thái phản biện văn minh, lành mạnh, tiến bộ, chúng ta rất cần những tiếng nói thẳng thắn, khách quan, có hàm lượng khoa học và trải nghiệm thực tiễn từ các giới chuyên gia, trí thức, văn nghệ sĩ, nhà quản lý, doanh nhân... trong nước và kiều bào ở nước ngoài. Tuy nhiên, đó phải là những con người có thiện chí và những ý kiến phản biện khoa học, mang tinh thần xây dựng. Mọi biểu hiện lợi dụng, núp bóng phản biện vì động cơ cá nhân, phản trắc, phản bội... đều phải kiên quyết đấu tranh loại bỏ.

Phản biện phản khoa học, phản biện vì động cơ cá nhân, lợi dụng phản biện để cấu kết, móc nối với các thành phần, tổ chức phản động để chống phá Đảng, chống phá chế độ... rất nguy hại, nhưng chúng ta vẫn có phương thức, giải pháp nhận diện, đấu tranh. Còn kiểu né tránh phản biện, thủ tiêu đấu tranh... thì nó vừa nguy hại, lại vừa khó nhận diện, đấu tranh. Thực chất, đây là những biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống. Nó là thuộc tính của những kiểu cán bộ cầu an, “mũ ni che tai”, đạo đức giả, phông bạt làm màu... Đó là kiểu người luôn có xu hướng cuộn mình trong tổ kén, núp bóng chờ thời, thấy sai không đấu tranh, thấy đúng không bảo vệ. Trong công tác cũng như trong cuộc sống, họ mang hội chứng “makeno” (mặc kệ nó), bàng quan với nỗi lo của dân, không quan tâm đến thời cuộc, chỉ nói dựa theo ý lãnh đạo, làm cho vừa lòng cấp trên cốt để êm đường thăng tiến. Đây cũng chính là một dạng của tha hóa quyền lực. Kiểu người này mà càng leo cao, chui sâu vào bộ máy lãnh đạo thì nguy cơ tha hóa quyền lực càng cao. Coi trọng phản biện để kiểm soát quyền lực đòi hỏi ngay từ mỗi tổ chức Đảng phải “đọc vị” cho được, chỉ cho ra những dấu hiệu này để đấu tranh phê bình, tự phê bình, làm căn cứ lựa chọn, giới thiệu, bổ nhiệm, quản lý, đánh giá cán bộ. Tuyệt đối không để kẻ cơ hội có cơ hội thực hiện mưu đồ, động cơ cá nhân.

Đại hội XIV của Đảng đã hoạch định đường lối, chiến lược, sách lược lãnh đạo đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Những mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đột phá đã được xác định rõ với những dấu mốc rất quan trọng trong nhiệm kỳ và tầm nhìn đến năm 2045. Để Đảng ta hội tụ đủ bản lĩnh, sức mạnh, uy tín, niềm tin lãnh đạo đất nước, việc kiểm soát quyền lực phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, mọi lúc, mọi nơi, gắn với tinh thần trách nhiệm và hiệu quả thực thi nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên. Để phản biện thực sự là một thành tố trong cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả, cần triển khai đồng bộ các giải pháp. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn và cơ chế bảo vệ người phản biện đúng đắn, vì lợi ích chung. Không để người dám nói, dám phản biện vì lợi ích chung bị cô lập hoặc chịu áp lực không đáng có. Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng phản biện, coi trọng phản biện khoa học, có luận cứ, luận chứng rõ ràng, gắn chặt với thực tiễn và thượng tôn pháp luật. Phản biện phải đi liền với hiến kế, đề xuất giải pháp cụ thể, tránh sa vào phê phán chung chung hoặc lợi dụng phản biện để chống phá. Cần phát huy vai trò của báo chí cách mạng, nhất là hệ thống các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện giữ vai trò định hướng dư luận trong việc mở rộng không gian phản biện khoa học, góp phần xây dựng văn hóa phản biện lành mạnh trong Đảng, hệ thống chính trị và đời sống xã hội.

Kiểm soát quyền lực bằng hệ sinh thái phản biện khoa học là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất cao cùng bản lĩnh và trí tuệ tập thể. Khi phản biện được coi trọng đúng mức, quyền lực sẽ luôn được soi chiếu, điều chỉnh, vận hành đúng mục tiêu vì nhân dân, vì sự phát triển bền vững, hưng thịnh của quốc gia, dân tộc.

Nguồn: qdnd.vn