Thực hiện chuẩn mực bắt buộc trong hoạt động công vụ

Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 53-CT/TW ngày 26/10/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động công vụ.

Trách nhiệm giải trình được đặt ra một cách toàn diện, là một chuẩn mực bắt buộc của hoạt động công vụ, gắn trực tiếp với kỷ luật, kỷ cương và đạo đức công vụ. Trách nhiệm giải trình là nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để làm rõ thông tin, căn cứ, lý do của các quyết định, hành vi trong quá trình thực thi công vụ khi có yêu cầu. Tuy nhiên, nhiều biểu hiện tiêu cực bắt nguồn từ việc né tránh giải trình, giải trình hình thức, không đầy đủ, thậm chí không trung thực.

Chỉ thị số 53-CT/TW nêu rõ, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, địa phương, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện nghiêm các quy định về giải trình; coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên; gắn trách nhiệm giải trình với nêu gương; đồng thời, quy định rõ trách nhiệm giải trình là một tiêu chí để đánh giá cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên hằng năm...

Nhiều tỉnh ủy, thành ủy đã nhanh chóng triển khai thực hiện Chỉ thị số 53-CT/TW. Tại Hà Nội, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Kế hoạch số 17-KH/TU, yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng và chính quyền tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phổ biến, quán triệt, xây dựng kế hoạch cụ thể gắn với chức trách, nhiệm vụ được giao; tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật liên quan trách nhiệm giải trình, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, khả thi và phù hợp thực tiễn. Các quy định phải bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và quyền yêu cầu giải trình của báo chí, người dân, doanh nghiệp; xác định rõ quyền và nghĩa vụ của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Theo Kế hoạch số 17-KH/TU, Thành ủy Hà Nội chỉ đạo xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình cho từng ngành, lĩnh vực, gắn với mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Việc tiếp nhận, giải thích, làm rõ kiến nghị, phản ánh của người dân, doanh nghiệp phải được thực hiện kịp thời; đẩy mạnh đối thoại trực tiếp để giải quyết từ cơ sở, không để xảy ra khiếu nại, tố cáo kéo dài.

Đáng chú ý, Thành ủy yêu cầu công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra phải được siết chặt và thực hiện thường xuyên. Các cấp ủy đưa nội dung kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm giải trình vào chương trình kiểm tra hằng năm; xử lý nghiêm các trường hợp né tránh, chậm trễ, giải trình không trung thực.

Trong giai đoạn phát triển mới, khi yêu cầu quản trị ngày càng cao, trách nhiệm giải trình không còn là lựa chọn mà là chuẩn mực bắt buộc. Thực hiện nghiêm trách nhiệm giải trình còn góp phần kiểm soát quyền lực từ bên trong, giúp phòng ngừa vi phạm ngay từ gốc, đồng thời, tạo động lực nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động công vụ.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của trách nhiệm giải trình, ngày 9/12, Đảng ủy xã Hải Thịnh (tỉnh Ninh Bình) đã cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp của Chỉ thị số 53-CT/TW. Theo đó, Đảng ủy Ủy ban nhân dân xã lãnh đạo xây dựng bộ tiêu chí đánh giá và tổ chức đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động công vụ theo đúng quy định, nhất là ở những lĩnh vực liên quan trực tiếp người dân. Kế hoạch cũng chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu về trách nhiệm giải trình; xây dựng cổng thông điện tử để tiếp nhận và phản hồi kịp thời yêu cầu giải trình của nhân dân, doanh nghiệp.

Ban Xây dựng Đảng Đảng ủy xã có nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, nhân dân về trách nhiệm giải trình; đặc biệt, phải cụ thể hóa tiêu chí đánh giá trách nhiệm giải trình trong Đảng, ban hành hướng dẫn đưa tiêu chí này vào công tác đánh giá, xếp loại thi đua hằng năm.

Việc các địa phương, cơ quan, đơn vị nhanh chóng ban hành các kế hoạch cụ thể hóa Chỉ thị số 53-CT/TW của Bộ Chính trị cho thấy, trách nhiệm giải trình đang từng bước chuyển từ “nên làm” sang “phải làm”. Đây là yêu cầu tất yếu trong tiến trình xây dựng nền hành chính liêm chính, hiệu quả, lấy niềm tin của nhân dân làm nền tảng bền vững cho sự phát triển đất nước.

Nguồn: Baoangiang