Xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam trong giai đoạn mới

Trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, con người luôn giữ vị trí trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng khẳng định, văn hóa và con người là nền tảng tinh thần của xã hội, sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển của đất nước.

Trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, con người luôn giữ vị trí trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng khẳng định, văn hóa và con người là nền tảng tinh thần của xã hội, sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển của đất nước. Việc xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới trở nên cấp thiết.

Nhân tố quyết định sự phát triển

Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn đặc biệt coi trọng yếu tố con người. Ngay từ những ngày đầu thành lập Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Tư tưởng đó tiếp tục được Đảng ta kế thừa và phát triển trong các kỳ đại hội, nhất quán khẳng định con người là nguồn lực quan trọng nhất, là nhân tố quyết định sự phát triển của đất nước.

Những năm qua, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đã tập trung vào nhiệm vụ xây dựng và phát triển con người Việt Nam toàn diện. Các nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa, xây dựng con người, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là các chủ trương về xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới đã tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của xã hội. Thực tiễn từ công cuộc đổi mới đất nước đến nay cho thấy, khi con người được khơi dậy tiềm năng, được tạo điều kiện phát triển toàn diện thì sức sáng tạo của xã hội được phát huy mạnh mẽ. Chính con người Việt Nam với tinh thần năng động, sáng tạo, cần cù lao động và khát vọng vươn lên đã góp phần quan trọng làm nên những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử.

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định rõ quan điểm phát triển toàn diện con người Việt Nam về đạo đức, trí tuệ, ý thức dân tộc, trách nhiệm công dân, năng lực sáng tạo, thẩm mỹ, thể lực, kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp. Chú trọng xây dựng con người Việt Nam có lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm công dân, bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, trí tuệ và năng lực sáng tạo, có khát vọng cống hiến cho sự phát triển của đất nước. Đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực quan trọng để thực hiện thắng lợi các chiến lược phát triển trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa: xaydungchinhsach.chinhphu.vn

Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trong giai đoạn phát triển mới, xây dựng con người Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc bồi dưỡng tri thức hay nâng cao trình độ chuyên môn, mà phải hướng tới phát triển con người một cách toàn diện. Con người Việt Nam thời kỳ mới cần hội tụ đầy đủ các yếu tố về thể chất, tinh thần, học thức, văn hóa và tư tưởng. Đó là những con người có sức khỏe tốt, đời sống tinh thần phong phú, có tri thức và năng lực sáng tạo, có nền tảng văn hóa vững chắc và bản lĩnh chính trị, tư tưởng vững vàng. Sự phát triển hài hòa giữa các yếu tố ấy sẽ tạo nên những con người vừa giàu khát vọng vươn lên, vừa có trách nhiệm với cộng đồng, có khả năng thích ứng và cạnh tranh trong môi trường hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Phát triển con người toàn diện chính là tạo dựng nguồn lực nội sinh quan trọng nhất cho sự phát triển đất nước. Khi mỗi cá nhân được chăm lo đầy đủ về thể chất, được bồi dưỡng về trí tuệ, được nuôi dưỡng bởi những giá trị văn hóa và đạo đức tốt đẹp, thì sức mạnh của cả cộng đồng, dân tộc sẽ được nhân lên, trở thành động lực cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Hoàn thiện chuẩn mực con người Việt Nam

Thực tế cho thấy, bên cạnh những điểm mạnh, nguồn nhân lực của nước ta vẫn còn những hạn chế nhất định. Chất lượng lao động ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển; kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, năng lực làm việc trong môi trường cạnh tranh quốc tế của một bộ phận lao động còn hạn chế. Những vấn đề đó đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện chuẩn mực con người Việt Nam trong giai đoạn mới, bảo đảm sự hài hòa giữa giá trị truyền thống và những phẩm chất hiện đại của công dân toàn cầu.

Để hoàn thiện chuẩn mực con người Việt Nam, trước hết, cần tiếp tục nâng cao nhận thức trong toàn xã hội về vị trí, vai trò của nhân tố con người trong chiến lược phát triển đất nước. Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị-xã hội cần coi việc xây dựng con người là nhiệm vụ trung tâm của chiến lược phát triển văn hóa-xã hội, gắn chặt với quá trình phát triển kinh tế và xây dựng hệ giá trị quốc gia. Đẩy mạnh giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho mọi người dân, nhất là thế hệ trẻ, đối tượng còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Công tác giáo dục tại các nhà trường phải hướng tới hình thành nhân cách, bồi dưỡng tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Đồng thời chú trọng phát triển con người Việt Nam hài hòa cả thể chất và tinh thần. Trong đó, bảo đảm công dân Việt Nam thời kỳ mới phải có thể lực tốt, sức khỏe bền bỉ, lối sống khoa học, đủ khả năng lao động sáng tạo, học tập suốt đời và thích ứng với nhịp độ phát triển nhanh của thời đại. Chăm lo bồi dưỡng, giúp con người Việt Nam có đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh, tâm hồn nhân ái, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng, Tổ quốc.

Quan tâm xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường và xã hội. Cần xác định, gia đình giữ vai trò nền tảng trong việc hình thành nhân cách; nhà trường có chức năng giáo dục toàn diện cả về tri thức và đạo đức; xã hội phải tạo dựng được môi trường văn hóa lành mạnh, đề cao các giá trị chân-thiện-mỹ; kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện lệch chuẩn. Bên cạnh đó, cần quan tâm phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng các điển hình tiên tiến trong lao động, học tập và cống hiến cho xã hội; góp phần xây dựng nền tảng đạo đức xã hội vững chắc.

Cần đặc biệt chú trọng việc xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Các cơ quan chức năng cần tăng cường quản lý, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, giúp mỗi công dân nâng cao ý thức trách nhiệm khi tham gia môi trường số, lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh với các thông tin sai trái, độc hại, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.

Đối với Quân đội, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần chú trọng giáo dục, bồi dưỡng để mỗi cán bộ, chiến sĩ vững vàng bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ chuyên môn, giữ vững kỷ luật, rèn luyện thể lực dẻo dai, ý chí kiên cường, bền bỉ kết hợp phát huy phẩm chất cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ, lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong xã hội, góp phần xây dựng, hoàn thiện chuẩn mực con người Việt Nam mới.

Xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới là nhiệm vụ chiến lược lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Khi những giá trị tốt đẹp được bồi đắp và lan tỏa, mỗi người dân nhận thức, xác định rõ trách nhiệm, xây dựng khát vọng cống hiến và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, đó chính là nguồn lực nội sinh to lớn để đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Theo QĐND