Năm điểm nổi bật về công tác pháp luật trong xây dựng đồng bộ thể chế

Thường trực Ban Chỉ đạo TW về hoàn thiện thể chế đề nghị các cơ quan tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, đưa thể chế và pháp luật trở động lực kiến tạo phát triển.

Thường trực Ban Chỉ đạo TW về hoàn thiện thể chế đề nghị các cơ quan tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, đưa thể chế và pháp luật trở động lực kiến tạo phát triển.

Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật đã ban hành Thông báo về Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp quý 1/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo (Thông báo số 15-TB/BCĐTW, ngày 17/3/2026).

Nội dung Thông báo số 15-TB/BCĐTW như sau: Ngày 11/3/2026, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật chủ trì Phiên họp quý 1/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo để thảo luận, cho ý kiến đối với 5 nội dung trọng tâm, gồm: Dự thảo Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; Dự thảo Đề cương Đề án "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới"; Cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị; Cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa chủ trương của Đảng về an toàn thực phẩm; Kết quả công tác hoàn thiện thể chế, pháp luật trong thời gian qua và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Sau khi nghe báo cáo của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, ý kiến của các đồng chí Thường trực Ban Chỉ đạo, các đồng chí tham dự Phiên họp, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo kết luận như sau:

1. Về dự thảo Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI

Thường trực Ban Chỉ đạo đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực của Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan trong việc xây dựng dự thảo Đề án. Thường trực Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với mục tiêu, yêu cầu, quan điểm chỉ đạo, các định hướng, nhiệm vụ lập pháp và nguyên tắc xác định thứ tự ưu tiên được đề xuất trong dự thảo Đề án.

Đề nghị Đảng ủy Quốc hội tiếp thu các ý kiến tại Phiên họp để tiếp tục hoàn thiện Đề án, trong đó, cần đặc biệt chú trọng việc thể chế hóa ngay trong năm 2026 những nội dung cốt lõi, quan trọng của Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; đồng thời, bảo đảm đồng bộ với Kết luận số 09-KL/TW, ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; phối hợp Văn phòng Trung ương Đảng trình Bộ Chính trị thông qua Đề án trước khi Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI khai mạc.

2. Về dự thảo Đề cương Đề án "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới"

Thường trực Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với dự thảo Đề cương Đề án. Giao Đảng ủy Bộ Tư pháp tiếp thu ý kiến tại Phiên họp để hoàn thiện Đề cương, khẩn trương tổ chức nghiên cứu, xây dựng Đề án và báo cáo Ban Chỉ đạo tại Phiên họp tháng 9/2026.

Việc xây dựng Đề án phải có cách tiếp cận toàn diện, hệ thống, có cơ sở lý luận vững chắc gắn với tổng kết thực tiễn sâu sắc và tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, phù hợp với tình hình thực tiễn của Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu phải là "bản thiết kế tổng thể" hệ thống pháp luật, bao quát được đầy đủ các lĩnh vực đời sống, dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, thúc đẩy kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quá trình xây dựng Đề án cần bảo đảm gắn kết chặt chẽ với nội dung các Đề án lớn đang triển khai, gồm: Đề án "Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới"; Đề án Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130), Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013.

Thường trực Ban Chỉ đạo thống nhất với đề xuất mở rộng phạm vi của Đề án, bao gồm nội dung Chiến lược cải cách tư pháp. Về thẩm quyền ban hành Nghị quyết về Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới, trên cơ sở các nội dung cụ thể của Đề án, Đảng ủy Bộ Tư pháp báo cáo Bộ Chính trị hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền báo cáo Ban Chấp hành Trung ương xem xét, ban hành Nghị quyết đối với các nội dung thuộc thẩm quyền.

3. Về Báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị

Thường trực Ban Chỉ đạo nhất trí với các đề xuất nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân. Đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Đảng ủy Bộ Tài chính và các cơ quan có liên quan:

Tiếp tục cụ thể hóa, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Đại hội XIV, Nghị quyết số 68-NQ/TW và các Nghị quyết chiến lược khác của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị. Đối với các quy định đã được thể chế hóa, cần khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành để các chính sách sớm đi vào cuộc sống, hỗ trợ thực chất cho kinh tế tư nhân theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh cho địa phương.

Tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật; bảo đảm các nguồn lực về đất đai, vốn, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thị trường để thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn.

Rà soát, đánh giá tính hiệu quả, khả thi của các giải pháp đã ban hành để điều chỉnh, bổ sung phù hợp với tình hình thực tiễn. Những bất cập, hạn chế hoặc những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn phát triển kinh tế tư nhân phải được kịp thời giải quyết, không để tồn tại các "điểm nghẽn", rào cản pháp lý cho phát triển kinh tế tư nhân.

Sớm hoàn thiện chính sách, pháp luật và cơ chế thực thi hiệu quả để cá nhân, hộ kinh doanh phát triển thành doanh nghiệp nhỏ và vừa; doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển thành các doanh nghiệp lớn; các doanh nghiệp lớn phải trở thành các tập đoàn ngang tầm khu vực và quốc tế, làm giàu chính đáng cho gia đình, doanh nghiệp và đóng góp vào sự phát triển giàu mạnh, phồn vinh của đất nước.

Trong đó, đặc biệt lưu ý đến cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh; có cơ chế phù hợp để không tạo gánh nặng về chi phí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh trong tiếp cận, thực thi quy định của pháp luật và tăng cường hỗ trợ pháp lý cho các đối tượng này.

4. Về Báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa chủ trương của Đảng về an toàn thực phẩm

Thường trực Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với đánh giá và đề xuất của Đảng ủy Bộ Y tế. Quan điểm xuyên suốt trong hoàn thiện cơ chế, chính sách về an toàn thực phẩm là bảo đảm tốt nhất sức khỏe nhân dân, làm cho người dân yên tâm hơn khi sử dụng thực phẩm hằng ngày; tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm chân chính, thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp thực phẩm phát triển bền vững; đồng thời, xử lý nghiêm các sai phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm chất lượng làm ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

Thường trực Ban Chỉ đạo đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Đảng ủy Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan tập trung:

Rà soát tổng thể các quan điểm, chủ trương của Đảng về an toàn thực phẩm được thể hiện trong Chỉ thị số 17-CT/TW, ngày 21/10/2022 của Ban Bí thư về tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới và các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân; nông nghiệp, nông dân và nông thôn ; phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; kinh tế tư nhân.

Trên cơ sở đó, xác định phương hướng, nhiệm vụ hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý an toàn thực phẩm trong thời gian tới để xử lý đồng bộ những vướng mắc, bất cập có liên quan thuộc lĩnh vực pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn; bảo vệ thực vật, động vật; chất lượng, sản phẩm hàng hóa…; bảo đảm khả thi, sát thực tế, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Tập trung nguồn lực sửa đổi, bổ sung Luật An toàn thực phẩm, khẩn trương trình Quốc hội khóa XVI thông qua, đáp ứng yêu cầu cấp bách để phát triển, mục tiêu là xây dựng khung pháp lý để quản lý an toàn thực phẩm hiện đại, đồng bộ, hiệu lực và hiệu quả; chuyển mạnh tư duy quản lý an toàn thực phẩm từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm", bảo đảm quản lý chặt chẽ từ sản xuất, chế biến, lưu thông cho đến tiêu dùng thực phẩm; khắc phục tình trạng quản lý phân tán, chồng chéo; nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn thực phẩm; vừa bảo vệ sức khỏe nhân dân vừa thúc đẩy phát triển sản xuất thực phẩm sạch, an toàn, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu trong nước và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu.

Quá trình sửa đổi, bổ sung Luật An toàn thực phẩm và các quy định khác về an toàn thực phẩm có sự tham gia đầy đủ của các cơ quan, tổ chức, hiệp hội, ngành hàng, cộng đồng doanh nghiệp; bảo đảm đầy đủ, sẵn sàng các điều kiện vật chất, kỹ thuật, nhân lực… để tổ chức thực thi pháp luật.

Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo triển khai chủ trương hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước theo hướng thống nhất chỉ một đầu mối từ trung ương đến địa phương; xây dựng Đề án cụ thể trình Bộ Chính trị trong tháng 4/2026.

5. Về Báo cáo kết quả công tác hoàn thiện thể chế, pháp luật trong thời gian qua và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới

Thường trực Ban Chỉ đạo ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan trong việc đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng; hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện theo tư duy mới vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực phát triển, tháo gỡ vướng mắc kìm hãm sự phát triển, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh.

Trong năm 2025 đã xử lý cơ bản các "điểm nghẽn" do quy định pháp luật; trong số 317 phản ánh, kiến nghị cần xử lý trong năm 2026, chỉ hơn 2 tháng đầu năm đã xử lý được 159/317 phản ánh, kiến nghị, chiếm 50,2%.

Thường trực Ban Chỉ đạo đề nghị các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo chỉ đạo các cơ quan phối hợp chặt chẽ để khắc phục các tồn tại, hạn chế được nêu trong Báo cáo, gắn với triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, các Nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị, phục vụ phát triển đất nước.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định xây dựng đồng bộ thể chế phát triển là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của nhiệm kỳ. Vì vậy, khối lượng công việc trong thời gian tới là rất lớn.

Thường trực Ban Chỉ đạo đề nghị các cơ quan liên quan cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh và động lực kiến tạo phát triển, góp phần hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm của đất nước.

Quá trình xây dựng pháp luật phải chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ khâu xây dựng chính sách; dựa trên tổng kết thực tiễn, tham vấn rộng rãi người dân, doanh nghiệp và chuyên gia, nhà khoa học (bao gồm chuyên gia, nhà khoa học nước ngoài); đồng thời, chú trọng nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống; bảo đảm chuyển tư duy đánh giá hiệu quả pháp luật từ "pháp luật tốt trong văn bản" sang "pháp luật tốt trong cuộc sống".

Theo Vietnamplus.vn